Piękno jako harmonia istoty i zjawiska cz. 11

Lekkość powinna jawić się lekko, siła silnie itd. Istota rzeczy powinna objawić się zupełnie i czysto. W tern leży warunek charakterystyczności i stylu. Dla tego nie podoba nam sie np. mężczyzna, który ma cechy kobiece, kobieta z przymiotami męskimi, dziecię roztropne jak człowiek dojrzały, płaczliwa młodość, której charakterystycznymi przymiotami są przecież dziarskość, żywość i wesołe usposobienie. Płyn nie powinien tężeć (bagnista woda); spokojność zaniepokojona wydaje się chorobliwą, febryczną, rozstrojoną; silny nie powinien być niedołężnym i t. d. Zjawisko powinno uwydatniać zasadnicze rysy charakteru, albo się nie podoba. Stąd widać, jak głębokiego wniknięcia, samowiednego lub bezwiednego, w istotę rzeczy potrzebuje zarówno artysta, jak spostrzegacz dążący do poznania i uzasadnionego sądu.

Z tego co wyżej powiedzieliśmy, widoczną jest potrzeba czystego Utrzymania stylu, aby przymieszka do zjawiska przymiotów należących się innemu, nie zamąciła prawdziwego wyrazu jego istoty. Architektura i rzeźba, malarstwo itd. mają pewne zasadnicze, wspólne pojęcia, ale zresztą rozchodzą się w swoich celach daleko. Architektura plastyczna i architektoniczna plastyka byłyby wielce niedoskonałymi rodzajami stylu. Toż samo, jeżeli tragedia jest epiczną, epos lirycznym, muzyka zastępuje poezję słowa. W miarę zepsucia stylu, odbieramy wrażenie stopniujące się od niedoskonałości do brzydoty.

Comments
  1. 3 tygodnie ago